Czy opłata przyłączeniowa zwiększa wartość początkową budynku

W toku realizacji inwestycji budowlanych pojawia się wiele pytań dotyczących księgowania i podatkowego ujęcia ponoszonych kosztów. Jednym z częstszych dylematów jest kwestia opłat za przyłącza czy taki wydatek powiększa wartość początkową środka trwałego, czy należy traktować go inaczej? Temat ten nabrał szczególnego znaczenia w świetle najnowszego orzecznictwa sądowego.

Opłaty przyłączeniowe w kontekście podatkowym – ogólne ujęcie

Opłaty przyłączeniowe to koszty, które inwestorzy ponoszą w związku z doprowadzeniem mediów (energii, wody, ciepła) do nowo powstałych budynków. W praktyce pojawia się pytanie: czy są to wydatki związane z procesem tworzenia środka trwałego, a więc zwiększające jego wartość początkową, czy też stanowią osobne koszty uzyskania przychodu?

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 16g ust. 4), na wartość początkową środka trwałego składają się tylko te wydatki, które zostały poniesione bezpośrednio na jego wytworzenie. Inaczej traktuje się koszty, które służą użytkowaniu środka trwałego nawet jeśli poniesione zostały jeszcze przed oddaniem obiektu do użytku.

Pytanie podatnika – studium przypadku uczelni wyższej

Jedna z uczelni realizowała inwestycję polegającą na budowie nowego budynku dydaktycznego. W ramach tej inwestycji zaplanowano wykonanie nowych przyłączy, w tym przyłącza energetycznego. Uczelnia poniosła opłatę przyłączeniową w wysokości 9.782,82 zł przed oddaniem budynku do użytku.

W związku z powyższym uczelnia zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z pytaniem, czy wskazaną opłatę można zakwalifikować jako koszt wytworzenia budynku i tym samym włączyć ją do jego wartości początkowej.

Interpretacja organu podatkowego – stanowisko Dyrektora KIS

Organ podatkowy nie zgodził się ze stanowiskiem uczelni. W jego ocenie opłata za przyłącze nie jest wydatkiem związanym z samym wytworzeniem budynku, lecz dotyczy późniejszego etapu użytkowania tego obiektu. Tym samym nie spełnia ona warunków, by zwiększyć wartość początkową środka trwałego.

Dyrektor KIS wskazał, że taki wydatek należy rozliczyć jako koszt uzyskania przychodu, na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Wyrok NSA z dnia 23.04.2025 r., sygn. II FSK 959/22

Sprawa trafiła na drogę sądową najpierw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie, po złożeniu skargi kasacyjnej, do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

NSA w wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. (sygn. akt II FSK 959/22) całkowicie podzielił stanowisko organu podatkowego oraz sądu I instancji. Sąd wskazał, że przyłącza są zwykle częścią infrastruktury technicznej należącej do dostawcy mediów – np. przedsiębiorstwa energetycznego, a nie inwestora.

W związku z tym opłata przyłączeniowa jest w większym stopniu związana z rozbudową sieci przesyłowej, a nie z samym procesem budowy budynku. W rezultacie nie można jej kwalifikować jako kosztu wytworzenia środka trwałego.

NSA dodatkowo podkreślił, że moment poniesienia wydatku nawet jeśli następuje przed oddaniem budynku do użytkowania nie ma wpływu na klasyfikację danego kosztu jako kosztu wytworzenia.

Podsumowanie

Opłaty przyłączeniowe mimo, że są ponoszone w toku realizacji inwestycji – nie zawsze mogą zostać zaliczone do wartości początkowej budynku. Jak wynika z najnowszego wyroku NSA, koszty te są ściślej związane z siecią przesyłową dostawców mediów niż z samym procesem budowy. Dlatego powinny być one ujmowane jako koszty uzyskania przychodu, a nie jako część wartości środka trwałego.

W świetle obowiązującego orzecznictwa inwestorzy powinni ostrożnie podchodzić do kwalifikacji opłat przyłączeniowych i rozważać każdorazowo ich rzeczywisty charakter oraz cel, w jakim są ponoszone.

Źródła:

• Wyrok NSA z dnia 23.04.2025 r., sygn. akt II FSK 959/22;
• Gazeta Podatkowa nr 55 (2243) z dnia 10.07.2025, s. 16;
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych – art. 15 ust. 1 oraz art. 16g ust. 4.