Nieformalny związek i wspólne mieszkanie co warto wiedzieć o użyczeniu i podatkach

Życie w nieformalnym związku często wiąże się z codziennymi praktycznymi decyzjami, takimi jak wspólne zamieszkanie. Choć może się to wydawać proste i naturalne, w świetle prawa cywilnego oraz podatkowego kryją się pewne konsekwencje, które warto znać. Szczególnie istotne staje się zrozumienie mechanizmu niepisanej umowy użyczenia oraz sytuacji, w których właściciel nieruchomości może zostać obciążony obowiązkiem podatkowym.

Niepisana umowa użyczenia mieszkania

Zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego, przyjęcie pod swój „dach” partnera z nieformalnego związku oznacza zawarcie niepisanej umowy użyczenia. Użyczający (właściciel mieszkania) umożliwia biorącemu (partnerowi) bezpłatne korzystanie z nieruchomości, przy czym forma pisemna nie jest wymagana. Istotną cechą tej umowy jest jej nieodpłatny charakter oraz jednostronne zobowiązanie – obciążenie obowiązkami dotyczy wyłącznie właściciela mieszkania.

Obowiązki finansowe partnera wprowadzanego do mieszkania

Zgodnie z art. 713 Kodeksu cywilnego, partner korzystający z mieszkania ponosi wyłącznie zwykłe koszty utrzymania nieruchomości, czyli wydatki niezbędne do zachowania jej stanu, takie jak drobne naprawy czy bieżące remonty. Nie obejmuje to natomiast opłat niezależnych od stosunku użyczenia, np. podatku od nieruchomości, ubezpieczenia mieszkania czy czynszu administracyjnego.

Podatek dochodowy od osób fizycznych kto i kiedy

Przyjęcie partnera do mieszkania może prowadzić do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, nieodpłatne świadczenie w postaci opłacania przez partnera czynszu, podatków czy ubezpieczenia, może zostać uznane za przysporzenie majątkowe właściciela mieszkania, czyli osoby użyczającej.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach nr 0113-KDIPT2-2.4011.1201.2021.2.ACZ (21 marca 2022 r.) oraz nr 0113-KDIPT2-3.4011.623.2024.2.KKA (18 grudnia 2024 r.) potwierdza, że przychód powstaje wyłącznie po stronie właściciela mieszkania. Partner korzystający z mieszkania nie jest zobowiązany do opodatkowania nieodpłatnego korzystania, jeżeli ponosi jedynie koszty zwykłego utrzymania lokalu.

Warto też pamiętać, że obowiązek podatkowy nie obejmuje podatników należących do I i II grupy podatkowej (bliskiej rodziny), co oznacza, że np. przy użyczeniu mieszkania bratu, siostrze czy rodzicom, właściciel nie generuje przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Podsumowanie

Wspólne mieszkanie w nieformalnym związku to w świetle prawa cywilnego niepisana umowa użyczenia, a jej konsekwencje podatkowe dotyczą przede wszystkim właściciela nieruchomości. Partner zamieszkujący mieszkanie odpowiada jedynie za zwykłe koszty utrzymania, natomiast obowiązek podatkowy powstaje w sytuacji, gdy ponosi opłaty niezależne od umowy użyczenia. Znajomość tych zasad pozwala uniknąć nieporozumień i nieoczekiwanych obciążeń podatkowych, a także świadomie zarządzać wspólnym budżetem w związku.

Źródła

• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1071);
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 163 z późn. zm.);
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0113-KDIPT2-2.4011.1201.2021.2.ACZ z 21 marca 2022 r.;
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0113-KDIPT2-3.4011.623.2024.2.KKA z 18 grudnia 2024 r.

Zapraszamy na naszego facebooka i do kontaktu z nami