Odliczenie straty

Strata, którą poniosłeś z niektórych źródeł przychodów, może pomniejszać dochód (przychód) uzyskany z tego samego źródła przychodów w kolejnych latach. Sprawdź, jakie są warunki odliczania poniesionej straty.

Kto może odliczyć stratę

Jeśli poniesione koszty przewyższyły przychody z danego źródła, powstała strata. W zeznaniu za rok 2024 można rozliczyć stratę m.in. z następujących źródeł:

• działalność gospodarcza,
• najem prywatny,
• stosunek pracy,
• działalność wykonywana osobiście,
• działy specjalne produkcji rolnej (jeśli dochód ustalany jest na podstawie ksiąg w ciągu 5 kolejnych lat),
• odpłatne zbycie udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni,
• sprzedaż papierów wartościowych, w tym również pożyczonych (sprzedaż krótka) oraz realizacja praw z nich wynikających,
• odpłatne zbycie instrumentów pochodnych i realizacja praw z nich wynikających,
• objęcie udziałów (akcji) w zamian za wkład niepieniężny,
• objęcie wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny.

Kiedy nie można odliczyć straty

Nie ma możliwości rozliczenia strat wynikających z:

• sprzedaży nieruchomości lub jej części, udziału w nieruchomości,
• zbycia spółdzielczego prawa do lokalu lub domu w spółdzielni,
• zbycia prawa użytkowania wieczystego gruntu,
• sprzedaży innych rzeczy,
• zbycia walut wirtualnych,
• niezrealizowanych zysków (art. 30da ustawy o PIT),
• przychodów zwolnionych z opodatkowania, poza wyjątkami określonymi dla ulg: na powrót, dla rodzin 4+ i pracujących seniorów.

Moment odliczenia

Podatnicy samodzielnie wpłacający zaliczki na PIT lub ryczałt mogą uwzględnić stratę już w zaliczkach. Rozliczenie straty w zeznaniu rocznym zależne jest od źródła dochodu i odbywa się za pomocą odpowiedniego formularza: PIT-36, PIT-36S, PIT-36L, PIT-36LS, PIT-38, PIT-28 lub PIT-28S.

W zeznaniu PIT-28 i PIT-28S można wykazać stratę z lat ubiegłych, jeśli dotyczy działalności gospodarczej lub najmu prywatnego opodatkowanego skalą podatkową.

Ważne: Straty można odliczać wyłącznie od dochodu/przychodu z tego samego źródła, z którego pochodzą.

Jeśli przychody opodatkowane są różnymi stawkami ryczałtu, odliczenie straty proporcjonalnie przypada na przychody wg udziału poszczególnych stawek w ogólnej kwocie.

Limit odliczenia

Odliczyć można:

• do 50% straty rocznie w ciągu kolejnych pięciu lat,
• lub jednorazowo do 5 mln zł w jednym z pięciu kolejnych lat, przy czym nieodliczona nadwyżka podlega dalszemu rozliczeniu w pozostałych latach (wciąż z limitem 50% rocznie).

Dokumentacja

Nie ma obowiązku składania dodatkowych dokumentów. Urząd skarbowy weryfikuje prawo do odliczenia na podstawie wcześniej złożonych zeznań rocznych.

Przykład (Gazeta Podatkowa nr 30 (2218), 14.04.2025)

Podatnik prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą do końca 2023 roku opodatkowaną według skali oraz podatkiem liniowym, poniósł w latach 2022-2023 straty. W 2024 roku przeszedł na ryczałt z uwagi na ograniczenie działalności i rozpoczęcie pracy etatowej.

Zastanawia się, czy w zeznaniu PIT-28 za 2024 r. może ująć wcześniejsze straty.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 776 ze zm.), podatnik ma prawo do obniżenia przychodów wykazanych w PIT-28 o wcześniejsze straty, jeśli były one poniesione w ramach działalności opodatkowanej na zasadach ogólnych. Sposób rozliczenia zależy od liczby stawek ryczałtu, którymi opodatkowane były przychody.

Zgodnie z art. 9 ust. 3 i 3a ustawy o pdof, możliwe jest rozliczenie straty w ciągu 5 lat, przy czym:

• można obniżyć dochód w jednym roku maksymalnie o 50% straty,
• albo jednorazowo o 5 mln zł, z resztą do odliczenia w kolejnych latach (również do 50% rocznie).

Podsumowanie

Możliwość odliczenia straty podatkowej to istotne narzędzie dla podatników, które pozwala zminimalizować skutki finansowe poniesionych strat. Warunkiem jest jednak zachowanie zgodności źródła przychodu i spełnienie określonych przepisami warunków. Warto pamiętać o limitach czasowych i kwotowych, a także o obowiązku prawidłowego ujęcia straty w zeznaniu rocznym. Dzięki temu można skutecznie zoptymalizować obciążenia podatkowe w przyszłych latach.