Ulga na start 2026 – kto i jak może z niej skorzystać?

Czym jest ulga na start?

Ulga na start to preferencja dla osób fizycznych rozpoczynających działalność gospodarczą.
Pozwala ograniczyć koszty prowadzenia firmy w pierwszych miesiącach jej funkcjonowania,
ponieważ przedsiębiorca przez określony czas nie opłaca składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności.

W okresie korzystania z ulgi na start przedsiębiorca nie opłaca składek:

• emerytalnej,
• rentowej,
• wypadkowej,
• chorobowej,
• na Fundusz Pracy,
• na Fundusz Solidarnościowy.

Obowiązkowa pozostaje natomiast składka zdrowotna.
Jej wysokość zależy od wybranej formy opodatkowania oraz od osiąganych dochodów albo przychodów.

Ulga na start jest rozwiązaniem dobrowolnym. Przedsiębiorca może z niej skorzystać,
ale może też z niej zrezygnować i od razu zgłosić się do ubezpieczeń społecznych.

Kto może skorzystać z ulgi na start w 2026 roku?

Z ulgi na start może skorzystać osoba fizyczna, która spełnia określone warunki.
Jest to rozwiązanie przeznaczone głównie dla nowych przedsiębiorców albo osób, które wracają do prowadzenia firmy po dłuższej przerwie.

Z ulgi na start może skorzystać osoba, która:

• podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej
  60 miesięcy kalendarzowych od dnia ostatniego zawieszenia lub zakończenia działalności gospodarczej,
• nie wykonuje działalności na rzecz byłego pracodawcy, u którego w roku rozpoczęcia działalności
  albo w poprzednim roku kalendarzowym wykonywała w ramach umowy o pracę lub spółdzielczego stosunku pracy
  czynności wchodzące w zakres obecnie prowadzonej działalności.

Sam fakt zatrudnienia na umowę o pracę u innego pracodawcy nie wyklucza automatycznie prawa do ulgi na start.
Kluczowe jest spełnienie warunków dotyczących wcześniejszego prowadzenia działalności oraz niewykonywania tych samych czynności
na rzecz byłego pracodawcy.

Jak długo trwa ulga na start?

Ulga na start trwa maksymalnie 6 pełnych miesięcy kalendarzowych.

Jeżeli działalność zostanie rozpoczęta pierwszego dnia miesiąca, ten miesiąc wlicza się do okresu ulgi.
Przykładowo, jeśli przedsiębiorca rozpocznie działalność 1 marca 2026 roku,
ulga będzie obejmowała okres od marca do sierpnia 2026 roku.

Jeżeli działalność zostanie rozpoczęta w trakcie miesiąca, okres ulgi liczy się od pierwszego dnia następnego miesiąca.
Przykładowo, jeśli przedsiębiorca rozpocznie działalność 15 marca 2026 roku,
ulga będzie obejmowała okres od kwietnia do września 2026 roku.

Czy można przedłużyć ulgę na start?

Nie, ulgi na start nie można przedłużyć. Trwa ona maksymalnie 6 miesięcy kalendarzowych.
Warto dobrze przemyśleć datę rozpoczęcia działalności, ponieważ rozpoczęcie firmy w trakcie miesiąca
może być korzystniejsze pod względem długości korzystania z ulgi.

Zawieszenie działalności a ulga na start

Zawieszenie działalności gospodarczej w okresie korzystania z ulgi na start nie przedłuża okresu jej trwania.
Sześciomiesięczny okres ulgi biegnie dalej również w czasie zawieszenia działalności.

Po wznowieniu działalności przedsiębiorca może korzystać z ulgi tylko do końca pierwotnego okresu,
o ile ten okres jeszcze nie upłynął.

Przykład: przedsiębiorca rozpoczął działalność 1 marca 2026 roku i korzysta z ulgi na start od marca do sierpnia 2026 roku.
Jeżeli zawiesi działalność w maju i wznowi ją w lipcu, okres ulgi nie zostanie wydłużony o czas zawieszenia.
Ulga zakończy się z końcem sierpnia 2026 roku.

Jakie składki opłaca przedsiębiorca w czasie ulgi na start?

W okresie korzystania z ulgi na start przedsiębiorca nie opłaca składek na ubezpieczenia społeczne z działalności.
Nie płaci więc składki emerytalnej, rentowej, wypadkowej ani chorobowej.

Musi natomiast opłacać składkę zdrowotną.
Jej wysokość zależy od wybranej formy opodatkowania.

Minimalna składka zdrowotna 2026 przy skali podatkowej i podatku liniowym

W 2026 roku przy skali podatkowej i podatku liniowym minimalna składka zdrowotna wynosi:

• 314,96 zł za styczeń 2026 roku,
• 432,54 zł miesięcznie od lutego 2026 roku do stycznia 2027 roku.

Składka zdrowotna 2026 przy ryczałcie

Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych składka zdrowotna zależy od progu przychodów.
W 2026 roku wynosi:

• 498,35 zł miesięcznie — przy rocznych przychodach do 60 000 zł,
• 830,58 zł miesięcznie — przy rocznych przychodach powyżej 60 000 zł do 300 000 zł,
• 1 495,04 zł miesięcznie — przy rocznych przychodach powyżej 300 000 zł.

Ulga na start a prawo do świadczeń

Korzystanie z ulgi na start oznacza, że przedsiębiorca nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności.
W praktyce oznacza to brak prawa do świadczeń z tych ubezpieczeń.

W okresie ulgi na start przedsiębiorca nie nabywa prawa między innymi do:

• zasiłku chorobowego,
• zasiłku opiekuńczego,
• zasiłku macierzyńskiego z działalności,
• świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego,
• okresu składkowego na potrzeby emerytury z tego tytułu.

Nie można zgłosić się wyłącznie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z działalności,
jeśli przedsiębiorca korzysta z ulgi na start i nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tej działalności.

Ulga na start a preferencyjne składki ZUS

Po zakończeniu ulgi na start przedsiębiorca może skorzystać z preferencyjnych składek ZUS przez kolejne 24 miesiące,
jeżeli spełnia warunki.

Preferencyjne składki ZUS oznaczają, że składki społeczne są liczone od obniżonej podstawy.
W 2026 roku podstawa preferencyjnych składek społecznych wynosi 1 441,80 zł,
czyli 30% minimalnego wynagrodzenia.

Od tej podstawy oblicza się składki:

• emerytalną,
• rentową,
• wypadkową,
• chorobową — jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.

Do preferencyjnych składek społecznych należy doliczyć składkę zdrowotną,
która jest liczona odrębnie według zasad właściwych dla danej formy opodatkowania.

Ulga na start, preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus — jaka jest kolejność?

Przedsiębiorca rozpoczynający działalność może korzystać z ulg w określonej kolejności.
Najczęściej wygląda to następująco:

1. Ulga na start — do 6 miesięcy bez składek społecznych.
2. Preferencyjne składki ZUS — przez kolejne 24 miesiące.
3. Mały ZUS Plus — po zakończeniu preferencyjnych składek, jeżeli przedsiębiorca spełnia warunki tej ulgi.

Mały ZUS Plus nie jest automatyczną kontynuacją ulgi na start.
To odrębne rozwiązanie, uzależnione między innymi od przychodu i dochodu z działalności.

Jak zgłosić ulgę na start?

Aby skorzystać z ulgi na start, przedsiębiorca powinien zarejestrować działalność gospodarczą w CEIDG
oraz zgłosić się do ZUS z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia.

Dla osoby korzystającej z ulgi na start stosuje się kod:
05 40 xx.

Przedsiębiorca korzystający z ulgi na start zgłasza się do ubezpieczenia zdrowotnego,
ponieważ w tym okresie nie podlega ubezpieczeniom społecznym z działalności.

Jak przejść z ulgi na start na preferencyjne składki ZUS?

Po zakończeniu ulgi na start przedsiębiorca powinien dokonać odpowiednich zgłoszeń w ZUS.
Co do zasady należy:

1. wyrejestrować się z ubezpieczenia zdrowotnego z kodem 05 40 xx,
2. zgłosić się do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego z kodem 05 70 xx, jeżeli przedsiębiorca korzysta z preferencyjnych składek ZUS.

Zgłoszenia należy dokonać w terminie 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń,
czyli od dnia następującego po zakończeniu okresu ulgi na start.

Rejestracja firmy w 2026 roku a ulga na start

Aby rozpocząć działalność gospodarczą i skorzystać z ulgi na start,
należy przejść kilka podstawowych kroków.

1. Rejestracja działalności w CEIDG — można to zrobić online albo w urzędzie gminy.
2. Wybór formy opodatkowania — przedsiębiorca może wybrać między innymi skalę podatkową,
   podatek liniowy albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
3. Zgłoszenie do ZUS — osoba korzystająca z ulgi na start zgłasza się do ubezpieczenia zdrowotnego
   z kodem 05 40 xx.

Wybór formy opodatkowania ma znaczenie nie tylko dla podatku dochodowego,
ale również dla sposobu ustalania składki zdrowotnej.

Czy ulga na start się opłaca?

Ulga na start pozwala znacząco obniżyć koszty prowadzenia firmy w pierwszych miesiącach działalności.
Przedsiębiorca nie opłaca składek społecznych, dzięki czemu może przeznaczyć zaoszczędzone środki
na rozwój firmy, marketing, zakup sprzętu, usługi księgowe albo inne bieżące wydatki.

Trzeba jednak pamiętać, że niższe obciążenia oznaczają również brak ochrony z ubezpieczeń społecznych
z tytułu działalności. Przedsiębiorca korzystający z ulgi na start nie ma prawa do świadczeń chorobowych,
macierzyńskich czy wypadkowych z działalności.

Dlatego decyzję o skorzystaniu z ulgi warto podjąć świadomie.
Dla wielu nowych przedsiębiorców będzie to korzystne rozwiązanie,
ale w niektórych sytuacjach bezpieczniejsze może być zgłoszenie się do ubezpieczeń społecznych
od początku prowadzenia działalności.

FAQ — najczęstsze pytania o ulgę na start 2026

Podsumowanie

Ulga na start w 2026 roku to rozwiązanie dla osób fizycznych rozpoczynających działalność gospodarczą,
które spełniają określone warunki. Pozwala przez 6 miesięcy nie opłacać składek społecznych z działalności,
ale nie zwalnia ze składki zdrowotnej.

Najważniejsze zasady są następujące:

• ulga trwa maksymalnie 6 miesięcy kalendarzowych,
• nie można jej przedłużyć,
• zawieszenie działalności nie wydłuża okresu ulgi,
• przedsiębiorca opłaca składkę zdrowotną,
• w okresie ulgi nie ma prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych z działalności,
• po zakończeniu ulgi można przejść na preferencyjne składki ZUS przez 24 miesiące,
• standardowa kolejność ulg to: ulga na start, preferencyjny ZUS, a następnie ewentualnie Mały ZUS Plus.

Ulga na start może być bardzo korzystna finansowo,
ale przed jej wyborem warto przeanalizować nie tylko oszczędności,
lecz także brak ochrony z ubezpieczeń społecznych w tym okresie.